Sıcaklık ve Buhar İlişkisi, Mutlak ve Bağıl Nem, Buhar Basıncı
Sıcaklık, buhar basıncı ve nem oranı, birbirleriyle yakından ilişkili olan atmosferik koşullardır. Bu konseptler, binalarda konforlu bir ortam yaratmak için önemlidir ve aynı zamanda birçok endüstriyel uygulamada da kritik bir rol oynarlar.
Sıcaklık, bir maddenin moleküllerinin ortalama kinetik enerjisine bağlıdır. Yani, bir maddenin ısısı arttıkça, molekülleri daha hızlı hareket eder ve sıcaklığı da artar. Sıcaklık, genellikle Celsius, Fahrenheit veya Kelvin ölçeği kullanılarak ifade edilir.
Buhar basıncı, sıcaklıkla yakından ilişkilidir ve bir maddenin gaz haline geçme eğilimini ifade eder. Buhar basıncı, bir maddenin yüzeyindeki moleküllerin hareketinden kaynaklanır ve sıcaklık arttıkça buhar basıncı da artar.
Nem oranı, havadaki su buharının yoğunluğunu ifade eder ve genellikle bağıl nem (RH) olarak ölçülür. Bağıl nem, havanın belirli bir sıcaklıkta tutabileceği en yüksek su buharı yoğunluğu ile mevcut su buharı yoğunluğu arasındaki oranı ifade eder. Bağıl nem, % olarak ifade edilir ve 100% RH, havadaki su buharı yoğunluğunun en yüksek olduğu durumu ifade eder.
Buhar basıncı, nem oranı ve sıcaklık gibi atmosferik koşullar, ısı yalıtımı uygulamalarında çok önemlidir. Yalıtım malzemeleri, buhar geçişini kontrol etmek ve binalarda konforlu bir ortam sağlamak için tasarlanmıştır. Binaların ısısını korumak ve enerji tasarrufu yapmak için doğru ısı yalıtımı ve buhar kontrolü çok önemlidir.
İçinde hayat sürdüğümüz atmosferi ortaya getiren gazlardan biri de su buharıdır. Bir gaz karışımı olan atmosferdeki bileşenlerin her birinin seviyesi sabittir. Buna karşılık, su buharı seviyesi atmosferin ısısı ile değişmektedir.
Mutlak Nem:
Mutlak nem, belirli bir hacimdeki havanın içerisindeki su buharı miktarının mutlak olarak ifade edildiği bir ölçü birimidir. Mutlak nemin birimi genellikle gram/m³ olarak kullanılır.
Bağıl Nem:
Bağıl nem, belirli bir hacimdeki havanın içerisindeki su buharı miktarının, o hacimdeki maksimum su buharı miktarına (doğal nem) oranıdır. Bağıl nemin birimi yüzde (%) olarak ifade edilir.
Buhar Basıncı:
Sıcaklıkla ilişkili olarak havadaki su buharı miktarının ölçüldüğü basınçtır. Buhar basıncı, sıcaklığa ve bağıl neme bağlı olarak değişir. Buhar basıncının birimi genellikle Pascal (Pa) ya da HektoPascal (hPa) olarak kullanılır.
Sıcaklık ve Buhar İlişkisi:
Sıcaklık, havadaki su buharı miktarını doğrudan etkileyen bir faktördür. Sıcaklık arttıkça, havanın tutabileceği maksimum su buharı miktarı da artar. Bu nedenle, sıcaklık yükseldikçe bağıl nem oranı düşebilir. Örneğin, 30°C sıcaklıktaki havada 20 gram/m³ mutlak nem varsa, bağıl nem oranı %28'dir. Ancak sıcaklık 20°C'ye düşerse, havanın tutabileceği maksimum su buharı miktarı da düşeceğinden, 20 gram/m³ mutlak nem oranı artar ve bağıl nem oranı %46'ya yükselir.
Sonuç olarak, sıcaklık ve nem oranı, hava kalitesi ve insan sağlığı için önemlidir. Bu nedenle, özellikle binalarda ısı yalıtımı ve havalandırma sistemleri gibi konulara dikkat edilmelidir.
Havanın belirli sıcaklık derecelerinde 1 m³'ünün sabit basınç altında taşıyabileceği en çok su seviyesina doymuş su buharı seviyesi (Gs) denir. Sıcaklık arttıkça, bu değer artar. Örneğin, 20°C'de normal atmosfer basıncı altında 1 m3 hava en çok 17.2 gr su buharını taşıyabilirken, 25°C'de bu oran 22.9 gr.'a, 100°C'de ise 599 gr.'a kadar artabilmektedir.
Havanın 1 m3'ünün belirli bir sıcaklıkta barındırdığı su buharı seviyesina mutlak nem denir. Mutlak nemin doymuş su buharı seviyesine ise bağıl nem (cp) (rölatif, nisbî, göreceli nem) adı verilir. Buradan anlaşılacağı gibi doymuş su buharının bağıl nem sayısal değeri %100'dür. Bu sayısal değerin altında olan bağıl nem değerleri sıcaklık azaldığı takdirde %100'e ulaşacak, yani bu hal yoğuşma olarak görülecektir.
Herhangi bir mekânı dolduran havanın içerisinde barındırdığı su buharının da kendisine özgü bir basıncı vardır. Bu basınç, sıcaklığa bağlı olarak doymuş buhar basıncı (Ps) olarak adlandırılır. Herhangi bir bağıl nem sayısal değerinde bu basınç aynı sıcaklıkta doymuş buhar basıncı ile bağıl nem sayısal değerinin çarpımından elde edilebilir. Su buharının basıncı da iç ve dış cephe koşullarına bağlı olarak değişiklikler gösterir. Bu farkın esas sebebi iç ve dış bölge sıcaklıklarının değişik olmasıdır.
Burada bağıl nemin çok değişik olması basıncın üstünde o denli etkili değildir. Kış koşullarında genelde iç mekân dış mekândan daha sıcak bulunduğu amacıyla iç bölge havası daha çok su buharı tutar ve bunun neticesinde iç mekânda dışa göre daha yüksek su buharı basıncı oluşur. Bu basınç farkı sebebiyle iç bölgedan dış bölgeye doğru bir buhar akımı ortaya gelir. Kabaca, buhar akımının ısı akımıyla aynı yönde bulunduğu söylenebilir. Bütün bu oluşuu kontrol altında tutmanın en güzel yolu dış cephe kaplama yani mantolama yaptırmak olacaktır.
Dış Cephe Çeşitleri
Mantolama nedir? diye soracak olursak, dış cephe kaplama malzemeleri kullanılarak ısı kayıplarını ortadan kaldıran, ısı yalıtımı sağlayıp dış cephe kaplama işlemlerinin tamamına "mantolama" diyebiliriz.
Yalıtım stratejisi olarak mantolama, dış cephe için en popüler "dış cephe kaplama" uygulamasıdır. Isı olarak tabir ettiğimiz enerji, bir yapının duvarlarından, pencerelerinden, çatısından ve tabanlarından yayılmaya başlar.
Mantolama, boşa giden enerjiyle gayret için kullanılan bir usuldür. Bir binanın duvarlarının izolasyon perfomansını güçlendiren bir çözümü temsil eder. Ayrıca, bu teknik onları hava geçirmez hale getirir ve havalandırmayı optimize eder. Bir konutun izolasyon niteliğini belirlemek için öncelikle termal uzmanlık gerekliliktir. Performansı artırmak için hangi çözümlerin en uygun olduğunu öğrenmenizi sağlar.
Eps strafor malzemenin rahatça kesilebilir ve gerek kalıp yöntemiyle gerekse cnc makinelerinde istenilen söve formlarda kesilebilir olması dış cephe kaplama modelleri için esnek tasarımlar yapılması konusunda avantajlar sunar.
Mantolama ve Söve Uygulamaları
Mantolama ile ilgili söylememiz gereken bir başka konu da özellikle büyük şehirler başta İstanbul olmak üzere, bütün illerimizde uygulanmakta olan "dış cephe kaplama yöntemi" olduğudur. Binalarda mantolama stratejisi sadecece evlerin "dış cephe" bölümünde yapılan bir yöntem değildir. Tamamlayıcı unsur olarak, iç cephede de uygulanan yalıtım stratejileri arasında "iç cephe mantolama" sistemleri de vardır.
EPS strafor köpük, en iyi mantolama malzemeleri olarak tanımlanabilir. Karbonlu siyah EPS bünyesindeki grafit ısı reflektörleri sayesinde "yalıtım" özelliği mükemmel tasarlanmış bir EPS (Expanded Polistren) ısı yalıtım malzemeleridir.
Mantolama paket sistemlerinde dikkat edilmesi gereken önemli bir detay, paket sistemi üreticisinin güvenilir mantolama firmaları arasında olmasıdır. Fugalı mantolama veya yalı baskı cephe kaplaması gibi mantolama sistemlerinde Metpor Dekor kendi üretimi olan hazır ısı yalıtım levhalarını kullanmaktadır.
İç Cephe Dekorasyonunda Strafor Duvar Panelleri
İç duvar uygulamalarında kullanıldığında, strafor duvar paneli şık bir "ev dekorasyonu" ve bununla birlikte yüksek oranda "izolasyon" sağlar. İç cephede daire mantolama amaçlı kullanılan strafor duvar kaplama panelleri boya veya ektra farklı bir uygulama yöntemi gerektirmez.
Köpük levha aynı kalınlıktaki başka malzemeler ile kıyaslandığında iki katından fazla mantolama ve kusursuz termal direnç sağlar. Çeşitli uygulamalarda kullanılmak için basitçe ihtiyaç duyulan ebatlara kesilebilirler.
Dış Cephe Mantolama Faydaları, Isı yalıtımının Faydaları
Mantolama, bir binanın içerisindeki ısının kaybını azaltmak ve dış etkenlerden korunmak için yapılan bir yalıtım işlemidir. Mantolama faydaları arasında enerji tasarrufu, çevre dostuluğu, ses yalıtımı, yangın güvenliği ve binanın ömrünü uzatması yer almaktadır.
Evinizi Mantolamanın 5 Faydası
-
Enerji Tasarrufu Mantolama, evinizdeki ısı kaybını azaltarak daha az enerji tüketmenizi sağlar. Bu sayede hem faturalarınız düşer hem de çevreye olan etkiniz azalır.
-
Çevre Dostuluğu Mantolama, evinizde enerji tasarrufu yapmanıza yardımcı olduğu için doğal kaynakların daha az tüketilmesine yardımcı olur. Bu sayede doğal kaynakları korur ve çevreyi daha az kirletirsiniz.
-
Ses Yalıtımı Mantolama, evinizin içerisindeki gürültüyü azaltır. Bu sayede evinizde daha sessiz bir ortam oluşur ve dışarıdaki seslerden daha az etkilenirsiniz.
-
Yangın Güvenliği Mantolama, evinizin yangın güvenliğini artırır. Yalıtım malzemesi yangına karşı dayanıklı olduğu için yangın durumunda evinizdeki hasar daha az olur.
-
Bina Ömrünün Uzatılması Mantolama, evinizin dış cephesini koruduğu için binanın ömrünü uzatır. Mantolama yapılmış bir ev daha uzun süre kullanılabilir ve daha az bakım gerektirir.
Mantolama yapmak sadece enerji tasarrufu sağlamakla kalmaz, aynı zamanda çevreyi korur, ses yalıtımı sağlar, yangın güvenliğini artırır ve binanın ömrünü uzatır. Evinizi mantolayarak hem kendinizi hem de çevrenizi koruyabilirsiniz.
Doğru malzeme ve kaliteli uygulamalar ile yapılacak mantolama uygulamasının yararları şunlardır;
- Enerji kullanımı ve doğalgaz faturalarında en az %50 tasarruf ederek, kışın daha iyi ısınmaya, yazın ise serin kalmaya imkân sağlar.
- Yakıt kullanımını ve bundan dolayı atık gaz salınımlarını azaltarak çevre kirliliği ve küresel ısınmanın önlenmesine katkıda bulunur.
- CO2 salınımını azaltır.
- Sağlayacağı verimlilikle, ülkemizin enerjide dışa bağımlılığını azaltır.
- Dış cephede yapılan ısı yalıtımı hem binanızı hem sağlığınızı korur.
- Evlerde küflenme, kara leke ve mantar meydana gelmesine niçin olan terlemeyi (yoğuşmayı) önler.
- Betonun içindeki demirlerin paslanmasını engeller, binanızın depreme karşı dayanıklılığını korur.
- Binanızın ömrünü uzatır.
- Mantolama yaşam alanları içinde dengeli oda sıcaklıkları oluşturarak konforlu ve sağlıklı mekânlar oluşturur.
- Mantolama çevrenin korunmasına katkı sağlar.
Mantolama, cephe giydirmesi yöntemi ile bir yalıtım malzemesi aracılığı ile binaların dış veya iç cephelerinin kaplanarak içeride bulunan ısı değerlerinin optimize edilmesi işlemidir. Kısaca mantolama, "ısı yalıtımı yapmak için planlanan optimizasyon uygulamalarının bütünüdür. Isı yalıtım olarak tanımladığımız mantolama türü, farklı sıcaklıktaki iki ortam arasındaki ısı transferini engellemek amacıyla yapılan uygulamalara verilen isimdir.
İnşaat esnasında yalıtım yaparak doğal gaz ve elektrik sarfiyatını azaltarak "enerji tasarrufu" sağlayan işlemlere denir mantolama. Bununla beraber dış cephede söve kaplama uygulamaları en popüler ve trend dış cephe kaplama uygulamalarındandır.
Mantolamanın Faydaları, Isı Yalıtımının Yararları Nelerdir?
Isı yalıtımı enerji kullanımını azaltır:
Birinci ve ikinci dünya savaları ve sonrasında 1970'li senelerde yaşanan petrol krizi ile enerjinin ehemmiyeti giderek arttı. Enerji verimliliği ve tasarrufu ile alakalı bilimsel çalışmalara önem verildi. İnsanların hayat kalitesinden ve konforundan taviz vermeden, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla alınabilecek 3 teknik bulunmaktadır. Bunlar, yüksek verimli cihazların kullanılması, ısı yalıtım malzemeleri aracılığıyla yapılacak mantolamadır. Bu üç tedbir arasında ilk sırayı ise ısı izolasyonu alır. Etkin bir ısı yalıtımı uygulamasının yapılmadığı binalarda enerji kullanımı çok fazladır. Hesaplamalar etkin bir mantolama ile yapılarda ortalama %50 enerji tasarruf edilebileceğini meydana koymaktadır.
Enerji ihtiyaçlarının yükselmesi ve verimli enerji kullanılamaması sonunda hava kirliliği artıyor. Hava kirliliğindeki artış kendini küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle gösteriyor. Küresel ısınma tehdidi ve havahava kirliliğini azaltmak günümüzün en mühim konularının başında geliyor. Küresel ısınmanın trajik neticeleri şimdilik görülmediğinden çevreciler ve bilim insanlarının sıksık uyarılarına karşın kamuoyunda beklenilen reaksiyon oluşmamaktadır. Kış mevsiminde ısı kayıplarının azaltılması ve yaz mevsiminde istenmeyen ısı kazançlarının engellenmesi ile elde edilecek yakıt tasarrufu yanında atmosfere sunulan sera gazlarında da bir düşüş sağlayacaktır.
Isı yalıtımı ısıl konfor sağlar:
Kapalı bölgelardeki ısıl koşullar o bölgeda hayat sürdüren insanların konforunu ve sağlığını direk ilgilendirir. Şnsanların çalışma verimlerini büyük ölçüde bulundukları bölgeın ısısı belirler. Çalışma bölgeının ısıl koşulları, insanların bedensel ve zihinsel üretim süratini direk etkiler. Çok sıcak ya da çok soğuk bölgeların çalışma verimini düşürdüğü belirlenmiştir. Yine çok soğuk bölgeların yol açtığı sıhhat problemleri da iş kuvveti kayıbına ve buna bağlı sağlık kaybına neden olur.
Ortam sıcaklıklarının iş bölgelerinde iş kazalarına namacıyla bulunduğu da belirlenmiştir. Bina dış cephe kaplama aşamasında; bağıl nem değerinin kısa süreler amacıyla bile 0,8 puan yüksek olması halinde iç yüzeylerde küf oluşum riski bulunmaktadır. İç cephe yüzeyinde meydana gelen yoğuşma, neme karşı titiz olan korunmamış yapı malzemelerinde hasarlar meydana gelmesine sebep olabilir. Yüzeydeki nem miktarının çok olması telefisi olmayan fiziksel değişimlere ve kimyasal reaksiyonlere (paslanma, korozyon) ve biyolojik etkilere neden olarak konforumuzu bozar. Yapı elemanlarının arayüzlerinde meydana gelen yoğuşma yapımızın yük taşıyıcı kısımlarında tespit edilen demirlerin paslanmasına sebep olduğu için yapı ömrünü tehdit eden unsurlardan biridir. Bu nedenle kullanılacak "mantolama malzemeleri" ihtiyaçlara cevap verebileccek kalitede olmalıdır.
Metpor
info@metpordekor.com
Okunma Sayısı : 21 132