Sıcaklık ve Buhar İlişkisi, Mutlak ve Bağıl Nem, Buhar Basıncı
Sıcaklık, buhar basıncı ve nem oranı, birbirleriyle yakından ilişkili olan atmosferik koşullardır. Bu konseptler, binalarda konforlu bir ortam yaratmak için önemlidir ve aynı zamanda birçok endüstriyel uygulamada da kritik bir rol oynarlar.
Sıcaklık, bir maddenin moleküllerinin ortalama kinetik enerjisine bağlıdır. Yani, bir maddenin ısısı arttıkça, molekülleri daha hızlı hareket eder ve sıcaklığı da artar. Sıcaklık, genellikle Celsius, Fahrenheit veya Kelvin ölçeği kullanılarak ifade edilir.
Buhar basıncı, sıcaklıkla yakından ilişkilidir ve bir maddenin gaz haline geçme eğilimini ifade eder. Buhar basıncı, bir maddenin yüzeyindeki moleküllerin hareketinden kaynaklanır ve sıcaklık arttıkça buhar basıncı da artar.
Nem oranı, havadaki su buharının yoğunluğunu ifade eder ve genellikle bağıl nem (RH) olarak ölçülür. Bağıl nem, havanın belirli bir sıcaklıkta tutabileceği en yüksek su buharı yoğunluğu ile mevcut su buharı yoğunluğu arasındaki oranı ifade eder. Bağıl nem, % olarak ifade edilir ve 100% RH, havadaki su buharı yoğunluğunun en yüksek olduğu durumu ifade eder.
Buhar basıncı, nem oranı ve sıcaklık gibi atmosferik koşullar, ısı yalıtımı uygulamalarında çok önemlidir. Yalıtım malzemeleri, buhar geçişini kontrol etmek ve binalarda konforlu bir ortam sağlamak için tasarlanmıştır. Binaların ısısını korumak ve enerji tasarrufu yapmak için doğru ısı yalıtımı ve buhar kontrolü çok önemlidir.
İçinde hayat sürdüğümüz atmosferi ortaya getiren gazlardan biri de su buharıdır. Bir gaz karışımı olan atmosferdeki bileşenlerin her birinin seviyesi sabittir. Buna karşılık, su buharı seviyesi atmosferin ısısı ile değişmektedir.
Mutlak Nem:
Mutlak nem, belirli bir hacimdeki havanın içerisindeki su buharı miktarının mutlak olarak ifade edildiği bir ölçü birimidir. Mutlak nemin birimi genellikle gram/m³ olarak kullanılır.
Bağıl Nem:
Bağıl nem, belirli bir hacimdeki havanın içerisindeki su buharı miktarının, o hacimdeki maksimum su buharı miktarına (doğal nem) oranıdır. Bağıl nemin birimi yüzde (%) olarak ifade edilir.
Buhar Basıncı:
Sıcaklıkla ilişkili olarak havadaki su buharı miktarının ölçüldüğü basınçtır. Buhar basıncı, sıcaklığa ve bağıl neme bağlı olarak değişir. Buhar basıncının birimi genellikle Pascal (Pa) ya da HektoPascal (hPa) olarak kullanılır.
Sıcaklık ve Buhar İlişkisi:
Sıcaklık, havadaki su buharı miktarını doğrudan etkileyen bir faktördür. Sıcaklık arttıkça, havanın tutabileceği maksimum su buharı miktarı da artar. Bu nedenle, sıcaklık yükseldikçe bağıl nem oranı düşebilir. Örneğin, 30°C sıcaklıktaki havada 20 gram/m³ mutlak nem varsa, bağıl nem oranı %28'dir. Ancak sıcaklık 20°C'ye düşerse, havanın tutabileceği maksimum su buharı miktarı da düşeceğinden, 20 gram/m³ mutlak nem oranı artar ve bağıl nem oranı %46'ya yükselir.
Sonuç olarak, sıcaklık ve nem oranı, hava kalitesi ve insan sağlığı için önemlidir. Bu nedenle, özellikle binalarda ısı yalıtımı ve havalandırma sistemleri gibi konulara dikkat edilmelidir.
Havanın belirli sıcaklık derecelerinde 1 m³'ünün sabit basınç altında taşıyabileceği en çok su seviyesina doymuş su buharı seviyesi (Gs) denir. Sıcaklık arttıkça, bu değer artar. Örneğin, 20°C'de normal atmosfer basıncı altında 1 m3 hava en çok 17.2 gr su buharını taşıyabilirken, 25°C'de bu oran 22.9 gr.'a, 100°C'de ise 599 gr.'a kadar artabilmektedir.
Havanın 1 m3'ünün belirli bir sıcaklıkta barındırdığı su buharı seviyesina mutlak nem denir. Mutlak nemin doymuş su buharı seviyesine ise bağıl nem (cp) (rölatif, nisbî, göreceli nem) adı verilir. Buradan anlaşılacağı gibi doymuş su buharının bağıl nem sayısal değeri %100'dür. Bu sayısal değerin altında olan bağıl nem değerleri sıcaklık azaldığı takdirde %100'e ulaşacak, yani bu hal yoğuşma olarak görülecektir.
Herhangi bir mekânı dolduran havanın içerisinde barındırdığı su buharının da kendisine özgü bir basıncı vardır. Bu basınç, sıcaklığa bağlı olarak doymuş buhar basıncı (Ps) olarak adlandırılır. Herhangi bir bağıl nem sayısal değerinde bu basınç aynı sıcaklıkta doymuş buhar basıncı ile bağıl nem sayısal değerinin çarpımından elde edilebilir. Su buharının basıncı da iç ve dış cephe koşullarına bağlı olarak değişiklikler gösterir. Bu farkın esas sebebi iç ve dış bölge sıcaklıklarının değişik olmasıdır.
Burada bağıl nemin çok değişik olması basıncın üstünde o denli etkili değildir. Kış koşullarında genelde iç mekân dış mekândan daha sıcak bulunduğu amacıyla iç bölge havası daha çok su buharı tutar ve bunun neticesinde iç mekânda dışa göre daha yüksek su buharı basıncı oluşur. Bu basınç farkı sebebiyle iç bölgedan dış bölgeye doğru bir buhar akımı ortaya gelir. Kabaca, buhar akımının ısı akımıyla aynı yönde bulunduğu söylenebilir. Bütün bu oluşuu kontrol altında tutmanın en güzel yolu dış cephe kaplama yani mantolama yaptırmak olacaktır.
Bina Mantolama Nasıl Yapılır Video
Mantolama nedir? diye soracak olursak, dış cephe kaplama malzemeleri kullanılarak ısı kayıplarını ortadan kaldıran, ısı yalıtımı sağlayıp dış cephe kaplama işlemlerinin tamamına "mantolama" diyebiliriz.
Yalıtım stratejisi olarak mantolama, dış cephe için en popüler "dış cephe kaplama" uygulamasıdır. Isı olarak tabir ettiğimiz enerji, bir yapının duvarlarından, pencerelerinden, çatısından ve tabanlarından yayılmaya başlar.
Mantolama, boşa giden enerjiyle gayret için kullanılan bir usuldür. Bir binanın duvarlarının izolasyon perfomansını güçlendiren bir çözümü temsil eder. Ayrıca, bu teknik onları hava geçirmez hale getirir ve havalandırmayı optimize eder. Bir konutun izolasyon niteliğini belirlemek için öncelikle termal uzmanlık gerekliliktir. Performansı artırmak için hangi çözümlerin en uygun olduğunu öğrenmenizi sağlar.
Eps strafor malzemenin rahatça kesilebilir ve gerek kalıp yöntemiyle gerekse cnc makinelerinde istenilen söve formlarda kesilebilir olması dış cephe kaplama modelleri için esnek tasarımlar yapılması konusunda avantajlar sunar.
Mantolama ve Söve Uygulamaları
Mantolama ile ilgili söylememiz gereken bir başka konu da özellikle büyük şehirler başta İstanbul olmak üzere, bütün illerimizde uygulanmakta olan "dış cephe kaplama yöntemi" olduğudur. Binalarda mantolama stratejisi sadecece evlerin "dış cephe" bölümünde yapılan bir yöntem değildir. Tamamlayıcı unsur olarak, iç cephede de uygulanan yalıtım stratejileri arasında "iç cephe mantolama" sistemleri de vardır.
EPS strafor köpük, en iyi mantolama malzemeleri olarak tanımlanabilir. Karbonlu siyah EPS bünyesindeki grafit ısı reflektörleri sayesinde "yalıtım" özelliği mükemmel tasarlanmış bir EPS (Expanded Polistren) ısı yalıtım malzemeleridir.
Mantolama paket sistemlerinde dikkat edilmesi gereken önemli bir detay, paket sistemi üreticisinin güvenilir mantolama firmaları arasında olmasıdır. Fugalı mantolama veya yalı baskı cephe kaplaması gibi mantolama sistemlerinde Metpor Dekor kendi üretimi olan hazır ısı yalıtım levhalarını kullanmaktadır.
İç Cephe Dekorasyonunda Strafor Duvar Panelleri
İç duvar uygulamalarında kullanıldığında, strafor duvar paneli şık bir "ev dekorasyonu" ve bununla birlikte yüksek oranda "izolasyon" sağlar. İç cephede daire mantolama amaçlı kullanılan strafor duvar kaplama panelleri boya veya ektra farklı bir uygulama yöntemi gerektirmez.
Köpük levha aynı kalınlıktaki başka malzemeler ile kıyaslandığında iki katından fazla mantolama ve kusursuz termal direnç sağlar. Çeşitli uygulamalarda kullanılmak için basitçe ihtiyaç duyulan ebatlara kesilebilirler.
Bina Çatılarında Dilatasyon Nasıl Yapılır?
Çatılarda Dilatasyon: Yapının Dayanıklılığı İçin Önemli Bir Unsurdur
Giriş: Çatılar, herhangi bir yapının en önemli yapısal bileşenlerinden biridir. Ancak, çatıların zamanla genleşme ve büzülme gibi doğal hareketler yaşaması mümkündür. Bu durumda, çatılarda dilatasyon ekleri kullanılarak yapıların dayanıklılığı sağlanabilir.
Neden Dilatasyon Eklemleri Kullanılmalıdır?
Çatıların doğal olarak genleşmesi ve büzülmesi, malzeme yorgunluğuna, sıcaklık değişikliklerine, yağışa ve diğer çevresel faktörlere bağlıdır. Bu hareketler, yapısal deformasyona ve çatının zarar görmesine neden olabilir.
Dilatasyon eklemleri, çatıların hareketlerini emerek ve yöneterek çatıların hasar görmesini önler. Bu eklemler, çatı kaplamalarının ortasına yerleştirilerek, malzeme genleşmesi ve büzülmesi sırasında açılmaları engeller. Böylece çatı yapısı, uzun süre dayanıklılığını koruyabilir.
Hangi Dilatasyon Eklemleri Kullanılabilir?
Çatı dilatasyon ekleri, farklı malzemelerden yapılmış birçok farklı türde bulunabilir. Bunlar arasında plastik, kauçuk, alüminyum ve çelik bulunur. Seçilen malzeme, çatının yapısına, çevresel faktörlere ve bütçeye bağlı olarak değişebilir.
Plastik dilatasyon eklemleri, düşük maliyetli bir seçenek olarak kabul edilir. Kauçuk ve alüminyum dilatasyon eklemleri ise dayanıklılık ve uzun ömürleri nedeniyle tercih edilir. Çelik dilatasyon eklemleri ise yüksek dayanıklılık ve güvenlik sağlar.
Dilatasyon Eklemleri Nasıl Kurulur?
Dilatasyon eklemleri, çatının yapısına uygun olarak kurulmalıdır. Bu nedenle, çatı yapısının durumuna göre, dilatasyon eklemlerinin kurulumu için farklı yöntemler kullanılabilir.
Plastik ve kauçuk dilatasyon eklemleri, genellikle çatı kaplamasına yapıştırılır veya vidalanır. Alüminyum ve çelik dilatasyon eklemleri ise, çatı kaplamasının ortasına yerleştirilir ve vida veya kaynak yöntemleriyle sabitlenir.
Sonuç: Çatılarda dilatasyon ekleri, yapıların dayanıklılığını artıran önemli bir bileşendir. Bu eklemler, çatıların doğal hareketlerini yöneterek hasar görmelerini önler ve uzun süreli dayanıklılık sağlar. Hangi tür dilatasyon eklerinin kullanılacağı, çatının yapısına, çevresel faktörlere ve bütçeye bağlı olarak değişebilir. Dilatasyon eklemleri, doğru şekilde kurulduğunda, çatıların ömrünü uzatır ve yapıların daha güvenli olmasını sağlar.
Bitişik nizam binalarda binalardan birinin alt katta, diğerinin üst katta olması ya da her iki binanın aynı kota bulunması halinde değişik çözümler gerekir.
İki bina arasına yağış sularının girmesinin mutlaka önlenmesi amacıyla ideal bir ayrıntı halledilmesi ve bu ayrıntıın iki bina arasındaki hareketlere de uyum göstermesi beklenmelidir. Özet olarak, ayrıntıın yağış suyunu geçirmemesi ve harekete imkan vermesi beklenir.
Alt kattaki binanın çatı kaplamasına ideal olması gereken bu ayrıntıda, alt kattaki binanın kalkan duvarının bir oran yükseltilerek bir eğik dere oluşturulması idealdir. Kalkan duvarı yükseltilmeksizin de bir çözüm yapılabilir.
Binaların saçak katlarının aynı olması halinde ayrıntıın çözümü bir dilatasyon ara kesitinin çözümüne dönüşür. Öncelik ile komşu her binaya, çatı kaplama kotuna yakın bir yükseklikte kalkan duvarı yapılması gereklidir; bu kalkan duvarlarının üzerine çatı kaplama kotunun 20 - 25 cm kadar üzerine çıkan ve kalınlığı aşağı yukarı 10 - 12 cm olan betonarme bir hatıl dökülmelidir. Komşu İki binadaki bu betonarme hatılların arasındaki boşluğu kapamak üzere metal ya da strafor harpuşta elemanlar kullanılarak çözüme ulaşılır.
Birbirine sınır olan, aynı tipte veya farklı tipteki imalatları birbirinden ayırmak için bırakılan boşluklara dilatasyon denir.
Aynı tip dedik, örneğin beton dökümlerinde belirli aralıklarla dilatasyon bırakılabilir. Temelde, döşemede, blok blok dökülen istinat duvarlarında vb.
Farklı tip yapılar dedik, örneğin seramikten alçıpana gibi farklı malzeme geçişlerinde, dilatasyon derzi bırakılabilir.
Dilatasyonlar yatayda veya düşeyde olabilirler.
Peki dilatasyon neden bırakılır? Bu farklı genleşmelerden doğacak olan hasarları (genleşme çatlakları) önlemek gibi fizilsek kaygılardan, veya çeşitli son bitiş teknikleri ve mimari kaygılardan ötürü olabilir.
Dilatasyonları izolasyon, mimari bitiş vb. nedenlerle kapatan profillere de dilatasyon profili denir.
Metpor
info@metpordekor.com
Okunma Sayısı : 21 197